است كه صرح بلقيس كه در قرآن ياد شده از جمست بوده است . بعد گويد : آنچه در قرآن ذكر شده ( صرح من قوارير ) است ، و عرب هريك از ياقوت و زمرد و بلور را قوارير و آبگينه گويد . و در خواص جمست گويد : اگر پاره‌اى از اين سنگ در جام شراب اندازند دماغ و معده را تقويت كند ، و مانع از مستى خورنده گردد ، چنان كه همين خاصيت در ظرفى باشد كه از اين سنگ سازند و كسى كه با جام جمست شراب خورد دير مست گردد . ( جماهر صفحه 194 ) . ( 37 ) - ص 124 س 6 و بلور از همه سنگها صافىتر ابو ريحان در كتاب جماهر گويد كه بلور در ابتدا آب صافى روان بوده كه متحجر شده ، و به صورت بلور درآمده است . و براى اثبات گفتهء خويش شواهدى ذكر كرده است . از جمله گويد كه بلورى كروى و مستدير داشتم كه برگ سنبلى از سنبلهاى هندى در ميان آن بود ، و بعضى از شاخهاى آن شكسته و در اطراف پراكنده شده بود . و پيداست كه برگ سنبل در ميان بلور جاى نگرفته مگر هنگامى كه ميعان داشته و روان بوده است ، و اگر روان نمىبود اين اشياء در او فرو نمىرفت و در بالاى او بازمىماند . و باز گويد : يكى از پيشه‌وران بصره كه بلور مىفروخت براى من حكايت كرد ، كه در ميان بلور چوب و ريگ و خاشاك ، و در بعضى برگ سبز ديده است ، و اينها همه گواه بر اين است كه بلور در ابتداء آب سيال بوده است . ( 38 ) - ص 132 س 15 و اگر سنگ مقناطيس را شير يا روغن زيت درمالند . . . در العرايس بجاى شير « سير » است كه مطابق دو نسخهء ( م ، ب ) تنسوقنامه است . و در كتاب جماهر سير و پياز بجاى شير و روغن زيت